|
HENNY - WILLEKE - JOLANDA - TOM - RACHEL - EDWARD - JAAP - GEMMA - TONNY - JANNEKE - THEO - FLOOR en ERWIN super bedankt voor jullie steun en inzet. Dankzij jullie was dit een heel bijzondere trip. ZATERDAG 9 APRIL De autoreis naar het asiel is en blijft een zwaar begin. Het was een flinke groep deze keer. We begonnen met 14 mensen, uiteindelijk bleven er de gehele week 12 over. De reis verliep eigenlijk zonder problemen. We werden bij de Bosnische grens wel met z’n allen aan de kant gezet door de douane maar dat was het enige oponthoud op de heenweg. In Nederland vertrokken met bewolkt weer. In Duitsland regen en in Oostenrijk hebben we zelfs nog sneeuw gezien, maar des te dichter we bij Bosnië kwamen, des te mooier werd het weer. Na 21 uur rijden kwamen we aan in Tuzla. We zijn als eerste naar het asiel gereden om de spullen die we bij ons hadden af te geven, en natuurlijk om te kijken hoe het er was. Voor mij (Wilma) persoonlijk is en blijft het altijd een emotioneel gebeuren. Het is zo dubbel iedere keer. Zenuwachtig voor wat gaat komen. Bang voor de confrontatie maar zo ongelooflijk blij dat ik de honden weer kan zien en knuffelen. Veel van de honden waren al in hun ren en hok toen we aankwamen. Maar toch liepen er nog velen los en werden we warm ontvangen. De tranen stroomde al snel over mijn wangen, want wat een gevoel geven die dieren me toch iedere keer weer. We werden, door Nevenka en Ines, ontvangen met Champagne. Dat is niet de normale gang van zaken maar leuk was het wel. Ik mocht de fles ontkurken en voor iedereen wat inschenken. We hebben een proost uitgebracht op de week, en het is een hele goede week geworden. Nadat we alles uitgeladen hadden zijn we naar het hotel gegaan. Daar hebben we zitten eten. Het was niet echt een geweldig begin van ons verblijf in Bosnië want het eten was heel slecht, en binnen 3 uur was de auto van Jaap al open gebroken en de cd speler was er uit verdwenen. Gelukkig was dat het enige van de gehele week wat minder prettig was. ZONDAG 10 APRIL Om 9 uur kwamen we bij het asiel aan. Er stond al een man klaar met een hond om nagekeken te worden door de dierenarts. De hond bleek een breuk te hebben en is als eerste geopereerd. Het dierenarts team (bestaande uit Henny, Jolanda, Willeke en Tom) begon daarna met castraties, en de honden die (hoog)zwanger waren werden als eerste geopereerd. Selma was één van de eerste honden die op de operatie tafel kwam. Ze bleek zwanger van maar liefst 9 pups. Gelukkig waren er verder niet veel teefjes zwanger. Het klusteam begon met timmeren. Het was de bedoeling om hokken te gaan bouwen, maar jammer genoeg was het hout er nog niet wat we besteld hadden. Het was voor het klusteam deze dag improviseren, maar daar draaide ze hun handen niet voor om. Er was genoeg te doen en ze begonnen met een deur maken in de omheining en het dicht maken van één van de schuren. Deze middag werd Crna gebracht. In de week voordat we vertrokken werd ik benaderd door Nederlandse mensen die in Bosnië (Mostar) woonde en een hond (Crna)hadden. Ze hadden Crna gevonden als kleine pup langs de weg. Ze konden Crna niet houden want de huisbaas accepteerde haar niet. Aangezien het gezin absoluut geen risico wilde lopen dat er iets met Crna zou gebeuren hadden ze contact opgenomen met de vraag of wij Crna voor hen op wilde vangen in het asiel. Als een hond in Bosnië niet geaccepteerd wordt dan heb je grote kans dat de hond iets overkomt, en ze wilde haar veilig stellen, hoe moeilijk dat ook voor ze was. Ik had met deze fam afgesproken dat ze Crna konden brengen als wij in het asiel waren. Deze zondagmiddag werd Crna dus gebracht. Een hele lieve jonge hond. Haar baasje en ik huilde toen hij weg reed en Crna bij ons achter liet. Ik wilde haar het liefst niet in het asiel omdat ze zo gewend was aan mensen. We zijn wat aan het bellen gegaan en mochten haar meenemen naar onze kamers in het hotel. De ouders van één van onze tolken zou de dagen daarna voor Crna zorgen zodat wij haar mee konden nemen naar Nederland als we weer naar huis zouden gaan. Crna had alle entingen gehad, dus ze kon veilig mee. Deze dag was ook de dag dat we bij Katica gingen kijken. Katica vangt katten op in Tuzla en we zouden deze week bij haar gaan castreren. Er was een ruimte gehuurd om daar de castraties te kunnen doen. We schrokken van wat we te zien kregen en helemaal toen ze ons vertelde dat ze moeite had met de castraties en ze liever niet had dat haar katten gecastreerd zouden worden. Er is met haar gepraat om te proberen duidelijk te maken waarom castratie zo belangrijk zijn. Maar ze wilde er niets van weten. We voelden ons allemaal verslagen want de meeste katten zagen er niet goed uit. Ook zaten er ook nog 2 honden in het schuurtje tussen alle katten. De honden zagen er slecht uit. We kunnen iemand niet verplichten om haar dieren te laten castreren. Maar we wisten wel dat we hier niet aan mee wilde doen en hebben haar verteld dat ze niet meer op onze steun kan rekenen. Wij kunnen zoiets niet ondersteunen. Hoe moeilijk de keus ook was, het was de enige keus die we maken konden. Janneke en Theo zijn deze dag door gereisd naar Srebrenica en zouden woensdagvond weer terug zijn. Floor en Erwin kregen te horen dat er een sterfgeval was, en zouden de volgende dag weer terug naar Nederland gaan. Ze zouden Crna meenemen zodat ze naar het opvanggezin kon en uit Bosnië weg was. ‘s Avonds zijn we met de hele ploeg gaan eten. Jolanda vond het een goed idee om Hints te gaan spelen tijdens het eten. Het viel niet mee om alle dingen goed geraden te krijgen, maar we hebben ons prima vermaakt. Gelukkig was het eten deze avond heel goed en waren we het slechte eten van de avond ervoor snel vergeten. MAANDAG 11 APRIL Terwijl de groep vertrok naar het asiel ging Jaap samen met de tolk eerst langs het politie buro. Er moesten papieren overlegd worden voor de inbraak in Jaap zijn auto. Ik ging met een tolk naar de dierenarts praktijk om de papieren voor Crna te regelen. Floor, Erwin en Crna zijn rond 11 uur op weg gegaan naar Nederland. Het hout werd gebracht om hokken van te bouwen. Het medische team draaide als een machine. Het verliep heel goed. De een na de andere hond werd gecastreerd. Tussendoor kwamen er regelmatig mensen met hun honden om nagekeken en of gecastreerd te worden door de dierenartsen. Zo ook Mustafa en zijn vrouw die meerdere honden en katten thuis hadden, vertelde ze, en alles deden voor hun dieren. Ze kwamen met 2 prachtige herders honden. Mustafa wilde wachten in het asiel op zijn honden. Gemma besloot een praatje met hem te maken en binnen no time was Mustafa aan het mee klussen met het klusteam. Mustafa heeft heel de week mee geholpen en veel gedaan. We hebben met hem afgesproken dat we hem zo nu en dan een paar dagen inhuren om klusjes te doen in het asiel. De mannen die er nu werken hebben het te druk om echt hele dagen te kunnen klussen, en Mustafa wilde dat graag doen. In het asiel was een teef met een nest puppies. Als ze haar hok uit kwam dan werd ze lastig gevallen door wat andere honden. Het klusteam besloot een puppie box te bouwen. Er werd een ren om het hok heen gebouwd en ma en haar pups kunnen nu rustig naar buiten zonder dat ze lastig worden gevallen. Omdat er te weinig plaatsen zijn om de honden gescheiden te houden wordt de dubbele omheining (die om het asiel staat) ook gebruikt om daar honden apart te zetten. Het klusteam heeft daar weer een afscheiding tussen gezet, en een deur gemaakt in de omheining zodat er weer een groep honden apart gezet kon worden. Het zijn allemaal kleine dingen maar voor het asiel van groot belang. We hadden een creatief knutselteam. Er stonden verschillende plastic manden. Door 2 manden op elkaar te zetten (randen op elkaar) en die aan elkaar te bevestigen ontstond er weer een dichte mand. Sommige honden vonden het een prachtig plan en kropen er gelijk in om er heerlijk in slaap te vallen. Tonny was mee gegaan deze trip om o.a. foto’s te maken. Dat heeft hij ook gedaan en toen we ’s avonds weer met de hele ploeg gingen eten kregen we de eerste foto’s te zien. Het was na 2 dagen al indrukwekkend. Een aantal van ons hebben een zware nacht gehad. DINSDAG 12 APRIL Om 9 uur waren we allemaal weer paraat en het zou weer een drukke dag worden. Nevenka bracht een poes mee, die bij haar in de buurt rond zwierf. De poes was hoog zwanger en is geaborteerd. Er werd een hond binnen gebracht door een oudere man. De man had een andere hond gekocht en wilde zijn “oude” hond niet meer. De hond moet flink zijn mishandeld want hij kroop in elkaar als je hem wilde aaien. Voor mannen was hij banger dan voor vrouwen. Johny (zo werd de hond uiteindelijk genoemd) werd apart gezet zodat hij eerst kon wennen. Maar het enige wat hij wilde was ontsnappen. Hij probeerde zich uit te graven. Hij was een hele lieve hond, gewend aan mensen en we wilden gaan bekijken of we Johny mee konden nemen naar Nederland. De papieren voor de honden die mee zouden gaan naar Nederland bleken niet helemaal volledig te zijn. Ik heb contact opgenomen met Slovenië, waar het laboratorium zit die de bloedonderzoeken uitvoert, en geregeld dat we de goede volledige papieren nog zouden krijgen voordat we weer naar Nederland zouden vetrekken. Het was even flink stressen en spannend of we het allemaal nog wel op tijd voor elkaar zouden krijgen. Gelukkig is het allemaal goed gekomen. Met Tonny en Jaap van het klusteam “boodschappen” doen. Ze hadden o.a. scharnieren, las spullen en spijkers nodig. Toen we de bus uitstapte op het parkeer terrein van de winkel zag Tonny ineens wat liggen. Het bleek een hondje te zijn. Ze lag midden op het parkeer terrein te slapen. Als een klein bolletje lag ze opgerold. We besloten haar mee te nemen. De tolk kon haar pakken en we maakten een plaatsje voor haar in de bus. Daar ging ze liggen en toen we uit de winkel kwamen en achterin de bus keken lag ze heerlijk te slapen. Zo wonderlijk hoe deze dieren zich over geven. Op de terug weg zagen we een hond langs de weg lopen op zoek naar voedsel en we stopte de auto om haar te pakken of weg te jagen, want de auto’s reden hard en dicht langs de hond. Toen we de hond weg hadden gejaagd, we konden haar niet benaderen, zagen we een hond langs de weg liggen die aangereden (dood) was. Het was nog niet zo lang geleden dat het gebeurt was. Ik zal en kan er nooit aan wennen om zoiets te zien. Huilend liep ik langs de weg naar de aangereden hond toe. Ik heb de hond langs de kant in het gras gelegd zodat er niet iedere keer weer auto’s overheen reden. Vele honden verliezen hun leven langs de drukke wegen op zoek naar voedsel. Niemand die er naar om kijkt. ’s Avonds zijn we weer met de hele groep gaan eten. We hadden een hechte groep en konden het heel goed vinden met elkaar. Dat maakte deze week extra speciaal. WOENSDAG 13 April Henny, Tonny (om foto’s te maken) en ik gingen om 8 uur op pad omdat er wat afkrabsels gemaakt moesten worden van een aantal honden om te bekijken waardoor ze kale plekken hadden. Van een aantal honden in het asiel zijn afkrabsels gemaakt. Ook was er een hond, Zurka, van mensen in de stad die kale plekken had en we hadden beloofd ook van Zurka een afkrabsel te maken om te bekijken wat hij had. Daarna zijn we met de afkrabsels naar de dierenarts kliniek gereden om daar onder de microscoop te bekijken wat er met deze honden aan de hand was. Het was dus wat we al dachten, demodex. De honden moeten dus behandeld worden, maar dat valt niet mee in Bosnië want het is er niet echt bekend en de middelen tegen de demodex zijn er bijna niet. De dierenartsen in Tuzla maken de afkrabsels ook niet zelf. Als er een hond is met problemen aan de huid dan wordt hond en al ergens heen gestuurd waar ze dan een afkrabsel maken. De hele dag is er weer hard gewerkt. Er is getimmerd en gelast. En het medische team ging door met castreren. Ook werden er weer honden van Mustafa en zijn vrouw gecastreerd. Ze hadden ook een hond bij zich die ze van straat hadden meegenomen. Ze vroegen of de hond in het asiel kon blijven. Dat was geen probleem natuurlijk, maar aan het einde van de dag hebben ze haar toch zelf meegenomen omdat ze zelf voor haar wilde gaan zorgen. Mustafa had aan de groep gevraagd of we bij hun thuis wilde komen kijken. Ze wilde ons laten zien dat er ook mensen waren in Tuzla die wel degelijk goed waren voor dieren en de liefde ervoor hadden. Begin van de avond zijn we met een groep met ze mee gegaan. Het huisje van Mustafa en zijn vrouw was klein, en voor ons Hollanders bijna onmogelijk om te geloven dat ze daarin kunnen wonen, wetende dat het ’s winters – 25 graden is. Het hele erf was afgezet en er liepen verschillende honden rond. Ook 4 herderpups. Alle honden zagen er heel goed uit en waren ook heel lief. Alle honden kregen aandacht. Ook zaten er 10 kippen en 3 eenden in een ren. Het huisje stond tegen een berg met een bos aan. Er stonden ook daar nog verschillende hokken waar honden in konden slapen. Een paar van de honden liepen los. Ze bewaakten het huis, incl kippen en eenden tegen de vossen die uit het bos kwamen. De honden hadden al eens een vos gepakt die de kippen wilden pakken. We vroegen of ze niet bang waren dat de honden afgeschoten zouden worden door de jagers ? Dat waren ze zeker, en één van de honden was al eens gewond geraakt door een jager, maar er was geen andere keus en de honden waren het gewend. We wisten dat ze ook pekineesjes hadden. Dat hadden we op de foto’s gezien die ze mee hadden genomen naar het asiel. De hondjes lagen zelfs bij ze op de bank en in bed, en dat is echt een unicum in Bosnië. De pekineesjes zaten binnen en toen de deur open gedaan werd kwamen er een stuk of 8 tevoorschijn. Ook liepen er 7 katten rond. Wonderbaarlijk al die dieren en 4 mensen, want Mustafa en zijn vrouw hadden ook een zoon en een dochter, in dat kleine huisje. Maar alle dieren zagen er super goed uit, en het was er schoon. We hebben ons ogen uitgekeken maar vertrokken met een gerust hart, deze mensen zorgden beter voor hun dieren dan voor hun zelf. Dit was een heel speciaal gezin, en de dieren hadden het heel goed. Deze week zijn al hun katten en 4 honden gecastreerd, de 4 herder pups zijn gevaccineerd en een klein pekinees pupje is behandeld omdat de oogjes wat ontstoken waren. We houden contact met deze mensen, en Mustafa wordt onze nieuwe klusjesman in het asiel. Janneke en Theo waren weer terug uit Srebrenica. DONDERDAG 14 APRIL Om half 7 liep de wekker af want ik moest, samen met Maja mijn tolk, om kwart voor 8 bij de tv studio zijn in Tuzla. Tonny ging mee om foto’s te maken. Toen we daar aankwamen wisten we niet wat te verwachten. De studio was oud en er stonden 2 stoelen klaar. Ik vroeg wie ons interviewen ging, omdat er maar 2 stoelen klaar stonden. Maja en ik moesten toch samen zitten leek me ! Vanuit Sarajevo zouden de vragen komen. Maja kreeg een oortje in. Ze zou de vragen door krijgen en die voor mij vertalen in het engels enz. Maar ik dacht dat we op de lokale tv zouden komen, waarom werden we dan geïnterviewd uit Sarajevo ? Het bleek dus dat het niet lokaal maar door heel Bosnië uitgezonden werd. Het was een bekend ochtend programma. Tot die tijd was ik niet echt nerveus. Maar toen ik hoorde dat het wat uitgebreider was dan alleen Tuzla kreeg ik toch wel de zenuwen. Gelukkig is het allemaal goed gegaan. De rest van de groep zou naar ons op tv kijken in de hotel kamer. Toen we naar de taxi liepen zag Tonny een klein hondje ergens verscholen liggen. Het was vreselijk aan het regenen buiten en de lieve schat was helemaal nat. We hebben het hondje opgepakt en meegenomen. Na de tv uitzending zijn we weer met z’n allen naar het asiel gegaan. Het medische en het klus team gingen weer hard aan het werk. Er kwamen 2 mannen met een herdershond en haar 5 pups. Of de da (dierenarts) de teef wilde castreren, en we de pups op wilden nemen in het asiel. We kunnen geen nee zeggen, anders worden de pups op straat gedumpt, dus we hebben de pups opgenomen. Einde van de middag hebben ze de teef weer opgehaald. Een poosje later kwam er een man met 3 pups. Hij had ze een gevonden op straat en ze een poosje eten gegeven maar kon dat niet meer doen. Ook deze pups hebben we opgenomen. In 1 dag 8 pups erbij die uit zullen groeien tot grote honden. Op dat moment sloeg de wanhoop bij mij toe. Hoe moeten we het in Gods naam allemaal doen ? Honden die met bosjes binnen worden gebracht, bijna geen geld om al deze honden de medische zorg te geven die ze zo hard nodig hebben of ze het onderdak te kunnen geven zoals het hoort. Dit soort momenten zijn, voor mij, bijna ondraaglijk. Op dit soort momenten twijfel ik aan mezelf en of we echt wel wat kunnen veranderen in een land waar het zo moeilijk is om iets op te bouwen. Het was vanaf het begin van de week al duidelijk dat er een paar pups en honden ziek waren. De pups waren een paar dagen behandeld maar er trad geen verbetering op. Ook met Major, de Duitse herder, ging het niet goed. Hij kon, door verlamming, niet meer op zijn achterpoten staan. Dat op zich deed hem geen pijn, maar daardoor waren zijn achterpoten helemaal open en kapot. Daar had hij wel last en pijn van. Ook Suzie, onze lieve Suzie. Al ruim een jaar tobde dit teefje met zware demodex. Tot nu toe hadden alle “demodex” honden vooruitgang geboekt, maar met Suzie ging het steeds alleen maar slechter. Ze had bijna geen haren meer en haar huid was op veel plaatsen kapot. Ze kwam haar hokje bijna niet uit, bang en onzeker voor de andere honden. We hebben deze dieren in laten slapen vandaag, omdat ze hun rust verdiende. Het is en blijft altijd moeilijk om zo’n keus te maken, maar het is de beste keus geweest. Om 13.00 uur was er een persconferentie waar ik en Nevenka heen moesten. Het was de bedoeling dat er veel pers aanwezig zou zijn, maar er was jammer genoeg maar 1 verslaggever. Er waren wel 5 verschillende dames die in verschillende plaatsen in Bosnië bezig waren om ook een asiel van de grond te krijgen. Er heerste dus een saamhorigheid. Ook was er een groep kinderen die t shirts aan hadden met een honden hoofd en “adopteer me” (in het Bosnisch) erop. Ze waren van een school in Tuzla en zetten zich in voor de dieren en het asiel. Er is gepraat over de problemen die we tegen komen en hoe we het verder gaan doen. De Bosnische dames gaan proberen om gezamenlijk een organisatie te vormen, samen sta je natuurlijk altijd sterker. Dit zal dus waarschijnlijk nog een vervolg krijgen. Na afloop riepen de kinderen mij om met ze op de foto te gaan, en ze vroegen me mee te gaan naar hun school. Dat heb ik dan ook gedaan. Daar vertelde ze me dat hun leraar de t shirts had laten maken en dat ze onze website bekeken hadden. Ze hadden zelf foldertjes gemaakt en ze waren langs deuren gegaan om te vragen wat de bewoners van Tuzla vonden van het afschieten van de honden. 95% was er op tegen ! Heel wonderlijk, maar misschien is de uitslag van zo’n onderzoek anders als het door volwassenen was gedaan ? Er was afgesproken dat deze avond gebruikt zou worden om meer van de stad te zien. Dus er werd wat eerder gestopt met werken. Tot nu toe waren we meestal niet voor 19.00 uur bij het hotel. Maar deze middag werd er om half 5 gestopt. De groep werd rondgeleid door Maja. Het was een indrukwekende rondleiding. Langs o.a. de kinderbegraafplaats en het oorlogsmonument. VRIJDAG 15 APRIL De laatste dag van een zware indrukwekkende week. Er stonden nog een aantal honden op de wachtlijst om gecastreerd te worden. Alle pups en jonge honden moesten nog geënt worden en alle paspoorten voor de honden die mee zouden gaan naar Nederland moesten nog opgehaald worden bij de dierenartskliniek. Het klus en medisch team begonnen aan hun laatste werk van deze week. Ze hadden allemaal heel veel gedaan. De hele houten constructie was open toen we begin van de week aankwamen. Er zaten geen deuren in maar aan het einde van de week waren voor en achterkant dicht, en zaten de deuren er in. Ook waren er hokken gebouwd en geschilderd, en er was een begin gemaakt met het maken van rennen. De eerste ren was klaar. We namen afscheid van Nevenka en de mannen in het asiel. Het valt altijd en iedere keer weer zwaar om alle honden achter te laten. Helemaal omdat ze allemaal een kans verdienen. Maar het is niet anders en we kunnen er maar een paar tegelijk redden. Deze groep had weer werkelijk een verschil gemaakt. Wat een energie en power hadden deze mensen. Rond 4 uur vertrokken we naar het hotel om te douchen en wat te eten. Rond half 8 hebben we de honden opgehaald bij het asiel die met ons mee gingen naar Nederland en begon onze terug reis. Gelijk bij de eerste grens werden we al aan de kant gezet. We zaten met 5 mensen in de bus en we moesten al onze tassen uitpakken. Er werd in onze vuile was gesnuffeld en alle toilet tassen werden open gemaakt. Naar de honden en hun papieren werd niet gevraagd. We hadden niets bij ons wat verboden was dus na een half uur zoeken mochten we weer verder rijden. De rest van de reis hebben we geen problemen gehad en mochten we overal door rijden. De terug reis heeft 19 uur geduurd. De honden hebben de hele reis geen kik gegeven en zich voorbeeldig gedragen. Op zaterdag 16 april tegen 16.00 uur kwamen we in Nederland aan. De honden waren amper uit de auto of de eerste nieuwe baasjes stonden al klaar om hun nieuwe hond mee naar huis te nemen. Alle honden kregen de kans om hun benen te strekken, wat rond te snuffelen en het was voor de meeste een groot feest om lekker los te lopen. Het was een drukte van jewelste, maar het was duidelijk dat het een speciale groep honden was. De reis en trip was zwaar geweest. Maar het was het allemaal dubbel en dwars waard. Er zijn weer dierenlevens gered, en daar doen we het allemaal voor. Wilma de Joode |