September 2007 trip naar Bosnië (door Wilma)

Het was een aantal dagen voor mijn vertrek naar Bosnië toen ik het bericht door kreeg dat er een aantal honden uit het asiel van Tuzla waren gehaald door een aantal vrijwilligers. Ik hield het niet droog. De zenuwen gierden door mijn keel. Hoe zou dit gaan verlopen en wat zou dit teweeg brengen ? Een aantal dagen daarna zouden we daar op een hele nare manier achter komen.

Gewoon overdag en met behulp van de mannen die in het asiel in Tuzla aan het werk waren zijn er een aantal honden mee genomen. Honden die we al jaren kennen en die we een beter leven wilde geven. De mannen die in het asiel waren wilden graag helpen want ze vertelde dat het leven voor de honden in het asiel vreselijk was. Toen er ingestapt werd om weg te rijden met de honden sprong er op het laatste moment nog een hond voorin. Die konden ze niet achter laten en ook deze hond werd mee genomen.

De volgende avond stopte er een politiewagen met 3 agenten bij het asiel in Orasje met Nevenka Sabic erbij. Nevenka Sabic is de dame die heerst over het asiel in Tuzla. De Nederlandse vrijwilligers werden er van beschuldigd honden te hebben gestolen. Hekken waren opengebroken, sloten waren kapot gemaakt, honden waren uit de rennen gelaten. Het was een leugen, een groot leugen. Nevenka vertelde dat ze 3 honden miste. Roka, Ana en Venka. Ze mochten het land niet verlaten van haar want ze was er van overtuigd dat de honden ‘gestolen’ waren om mee naar Nederland te nemen. Ze wilde nog in het asiel kijken en er omheen lopen maar dat werd niet toegestaan. Er werd verder niets gedaan en Nevenka vertrok weer met de politie. Jusuf en Svjetlana hebben de politie en Nevenka te woord gestaan, de vrijwilligers zijn op het asiel gebleven.

Donderdag 13 sept vertrekken we met 5 dames in één auto onderweg naar Bosnië. De reis verloopt helemaal goed en binnen recordtijd staan we in Orasje. We gaan slapen om de volgende ochtend rond 10 uur op het asiel te zijn.

Vrijdag 14 sept begint helemaal prima. Wat een plezier om de honden allemaal weer te zien. Om Svjetlana en Jusuf te zien. Eerst maar eens een rondje door het asiel. Kijken naar alle hondjes en naar alles wat er is gebouwd en veranderd na april. De wc is helemaal klaar. Stromend water en zelfs een spiegel hangt er aan de muur. De aggregaat staat in een schuurtje en aan de buitenkand zijn allemaal stopcontacten gemaakt. Op de elektriciteits palen zitten lampen en ik had al vernomen dat ze allemaal nog werken ook !! Super allemaal. Bij aankomst kon je niet om de blokhut heen die op het terrein lag. Aan het begin van de week, toen wij er nog niet waren, is het magazijn in Tuzla helemaal leeg gehaald. Daar lag de blokhut nog steeds te wachten op het nieuwe land in Tuzla.....Jammer genoeg zal dat er niet meer van komen maar dat wil niet zeggen dat de blokhut er voor niets is. Orasje zal uit gaan breiden en de blokhut komt heel goed van pas. Het hout ligt nu dus klaar om opgebouwd te worden.

Geen idee wat ik deze dag allemaal nog meer gedaan heb. Vooral veel rond kijken en knuffelen met honden. Eten gehaald met Marco en bij Suze en Fred in de opslag wezen kijken. De opslag in Orasje kende ik alleen van de foto. Het is groot !! En het is noodzakelijk dat we iets anders gaan zoeken want de muizen en ongedierte vieren hier heel wat feestjes. Maar voor zo lang kan het hier prima blijven leggen en is het een mooie plek om honden hokken te bouwen.

Zaterdag 15 sept was een hele spannende dag want ik zou Elvira deze dag voor het eerst gaan ontmoeten. Ik was zenuwachtig en kreeg geen hap ontbijt door mijn keel. Naar deze dag had ik al heel lang uitgekeken. Toen we bij het asiel aan kwamen kregen we een hele koude douche over ons heen. Roka, één van de honden uit Tuzla, was gestolen uit het asiel samen met een kleine pup. We waren allemaal in een soort van shock. We hadden allemaal hetzelfde idee over wie er achter zou zitten maar we konden natuurlijk niets bewijzen. En waarom zou er dan een kleine pup mee genomen zijn ? Misschien was het toch iemand anders geweest en was het toeval dat het nu allemaal zo liep !! Ik ben gelijk mensen gaan bellen in Tuzla in de hoop om achter info te komen. De enige info die ik nu heb is dat ik daar niemand vertrouwen kan. We konden helemaal niets doen en moesten verder. Het enige wat we konden doen was hopen dat de geen die Roka en de pup hadden mee genomen er goed voor zouden zorgen.

Samen met Elvira en haar vriend Hari zouden de twee geredde Drvar pups naar Orasje komen. Ook zou er een echtpaar mee komen die een hond hadden met drie pups waar ze niet meer voor konden zorgen. Omdat we ze niet voor 13.00 uur verwachten ging ik samen met Willeke naar het magazijn om de medische spullen uit te zoeken. Toen ik een half uur later op mijn telefoon keek zag ik dat ik een telefoontje van Elvira had gemist....Oeps...Haar sms zei dat ze er over 30 minuten zouden zijn. Snel in de auto en naar het asiel. Toen de honden die buiten liepen net allemaal binnen zaten kwamen er twee auto’s naar het asiel gereden.

Elvira kwam de auto al bijna uit voor die stil stond. Wat was het een geweldig gevoel om haar nu eindelijk na al die tijd in het echt te ontmoeten en vast te houden. Ik had al zo veel en zo vaak contact met haar gehad door de telefoon en via mail, soms bijna dagelijks, maar had haar nooit in het echt gezien. Als ik er aan denk raak ik ontroerd.

Na de ontmoeting werden de auto’s met de honden op het asiel gereden. De kennels waren klaar en de honden werden naar hun plek gebracht. Wat was het bijzonder om de twee Drvar pups nu in het echt te zien. En de moeder hond met pups daar waren we allemaal van onder de indruk. Wat een prachtig en geweldig dier. Haar naam is Ala. Haar pups hebben de namen Sarah, Lana en Mima gekregen.

De honden hebben zich bijzonder goed ontwikkeld en aangepast in het asiel. De twee Drvar pups hebben de namen Elvira en Hari gekregen.

De rest van de dag ben ik met allerlei verschillende dingen bezig geweest. Ik ben o.a met Svjetlana, Willeke en Zana (de tolk) naar de dierenarts geweest om paspoorten te regelen. Onderweg zijn we twee !! keer aangehouden door politie. Ze hebben daar niets anders te doen dan verkeerscontrole’s en als je dan ook nog eens buitenlander bent is het helemaal kat in het bakkie. Er is nog niet één trip geweest dat ik niet ben aangehouden door de politie volgens mij. Maar goed, gelukkig hadden we Zana in de auto want ze werkt bij en voor de politie. Toen we stopte en ze haar hoofd naar buiten stak was het goed en konden we weer door rijden. Bij de dierenarts zijn we heel boos geworden en kwamen we compleet gefrustreerd weer naar buiten, maar wel met paspoortjes. De dierenarts had een eigen beleving van de wetten en hij wist alles en verder wist niemand niets. We hebben het maar zo gelaten en zijn snel vertrokken.

’s Avonds zijn we met z’n allen wezen eten. De volgende dag moest ik vroeg uit bed want samen met Elvira, Hari, Suze en Fred zou ik naar Breza gaan. Tanja, Marco en Veerle zouden deze nacht weer naar Nederland vetrekken en met hun gingen er vier honden mee.

Zondag 16 sept ging om kwart voor 7 de wekker. Om half acht gingen we rijden richting Sarajevo. Rond drie uur hadden we een afspraak met de mensen vanuit Breza. Voor die tijd hadden we afgesproken met Nevena en Sasa en volgens de planning zou Ivana ook mee komen. Vooral naar Ivana was ik erg benieuwd want ze bleek al meer dan 200 Bosnische honden naar Duitsland en Oostenrijk gebracht te hebben en ze had al heel veel gedaan en proberen te doen voor de zwerfdieren in en rond Sarajevo. Ik was heel benieuwd naar haar en hoopte dat ze er zou zijn. Rond twaalf uur zaten we op een terras vlak voor Sarajevo en zaten we te praten met Ivana, Nevena en Sasa. Wauw, wat Ivana allemaal al niet gedaan en meegemaakt heeft !! Ze is o.a in de ‘killingpounds’ geweest en heeft echt vreselijk afschuwelijke dingen gezien. Een doos met pups mee genomen vanuit zo’n ‘killingpound’ waarvan ze zeiden dat er tien in zaten. Toen ze thuis de doos open maakte, ze durfde het niet eerder te doen omdat ze anders bang was dat ze de doos achter moest laten, bleken er bijna vijfentwintig in te zitten. Een aantal pups was al dood gegaan. Dit is maar een enkel verhaal en zo heeft ze er vele.

Ook Ivana vertelde dat het moeilijk is om mensen te vinden die echt willen helpen. Mensen die niet uit zijn op geld maar alleen maar honden willen helpen zijn niet te vinden. De mensen die ‘bekend’ zijn in en rond Sarajevo en die geld krijgen voor wat ze doen zijn ook omstreden. Het blijkt overal het zelfde te zijn en wat is dat toch iedere keer weer frustrerend om te horen. We hebben met z’n allen goed gepraat en veel ervaringen gedeeld. Het is altijd geweldig om met iemand te praten die weet waar je het over hebt en wat de gevoelens zijn die het allemaal met zich mee brengt.

Na een aantal uren praten kwam de meneer van Breza ons halen en zijn we met a’n allen, in colonne van 4 auto’s mee naar Breza gereden. Een lang verhaal kort maken. Deze meneer en nog wat anderen zouden graag een asiel hebben in Breza. Deze meneer had land en liet ons dat zien. Dat land mochten we gratis hebben en gebruiken. Probleem één was het land was prachtig maar absoluut niet geschikt....en twee was dat wij de rest maar moesten doen. Zo makkelijk gaat het natuurlijk allemaal niet. We hebben rond gekeken en gepraat en waren er al snel over uit dat dit niet de juiste plaats was.

Na dit bezoek hebben Suze, Fred en ik afscheid genomen van lieve Elvira en haar vriend Hari. Wat had ik haar graag mee willen nemen naar Nederland !! Ook van Nevena, Sascha en Ivana namen we afscheid. We zullen elkaar absoluut weer een keer ontmoeten.

Onderweg naar Orasje zijn we in Tuzla gestopt om even wat te eten. Het is voor mij een vreselijk gevoel om die stad te zijn. Ik had mijn dromen en hoop gevestigd op dit deel van Bosnië. Deze stad, deze mensen en vooral deze dieren wilde ik helpen toen ik 7 jaar geleden voor het eerst in dit land kwam. Nu, jaren later is er niets meer van deze droom over. Mensen zeggen me dat ik moet kijken naar wat ik allemaal al heb gedaan en voor elkaar heb gekregen. Dat probeer en doe ik ook, maar het verdriet en onmacht die ik voel is zo sterk dat ik daar maar niet vanaf kom.

Na wat gegeten te hebben in Bibliotheka, in Tuzla, zijn we verder gegaan naar Orasje. Rond 23.00 uur kwamen we langs het asiel en besloten we om even te gaan kijken of alles goed was. Roka was tenslotte pas gestolen dus we waren op ons hoede. Alles was rustig bij het asiel, op twee vossen na, die we zagen lopen. Zouden we blijven deze nacht, wacht houden, of zouden we naar het hotel gaan? We besloten om dan toch maar naar het hotel te gaan.

De volgende morgen, maandag 17 sept, hadden we zo’n ongelooflijk vreselijk gevoel toen we op het asiel aan kwamen. Het bleek dat er weer twee honden waren gestolen. Waarom waren we niet gebleven de vorige avond, dan was het niet gebeurd !! Dit keer waren het Ana en Venka die weg waren. En de kleine pup, die tegelijk met Roka mee was genomen, liep weer op het asiel rond !!

Nu hadden we geen twijfels meer, hier moest de dame van het asiel in Tuzla achter zitten. Wat voelde wij ons allemaal afschuwelijk, en wat waren we boos en gefrustreerd. Ik kan je verzekeren dat je tot alles in staat bent na dit soort ervaringen. Dat ik me heel goed voor kan stellen dat mensen elkaar iets aan kunnen doen, want dit was echt buiten proporties en er zijn geen woorden voor. We hebben de politie laten komen en de criminele politie en het verhaal gedaan. Waarschijnlijk zal er verder niets mee gedaan worden, net als de politie niets deed om Sabic te helpen toen ze er mee bij het asiel in Orasje aan kwam. Na het bezoek van de politie zijn we weer verder gegaan met onze dagelijkse bezigheden want je kunt niets anders. Hoe frustrerend en verdrietig ook, we moeten door. Laten we hopen dat er goed voor de honden wordt gezorgd.

De rest van de week is voorbij gegaan in een soort van roes. Vanaf maandag op dinsdag nacht zijn we in ‘shifts’ wacht gaan lopen op het asiel. Cokkie en ik tot 03.30 uur en daarna Suze en Fred tot Jusuf en Svjetlana er weer waren. De drie nachten dat we daar hebben gestaan waren voor mij slopend. Je slaapt bijna niet want bij iedere blaf ben je wakker en pompt het bloed door je aderen. Gelukkig was Cokkie niet zo bang uitgevallen als ik en die had maar al te graag gehad dat er iemand langs zou komen die we konden betrappen ? We hebben niemand kunnen betrappen. Feit was wel dat ik, de uren die ik kon slapen in het hotel, een stuk beter sliep omdat ik wist dat er iemand bij het asiel was en er niet weer honden zouden verdwijnen. Drie nachten lang hebben we, tot we weer naar huis gingen, bij het asiel gewaakt. Ook al was er geen hond meer uit Tuzla in Orasje te vinden !!

De rest van de week is snel gegaan. We hebben gezamenlijk het asiel in Brcko bezocht. Daar had ik zoveel meer van verwacht en ik kwam er dan ook heel teleurgesteld vandaan. De deltahuizen zien er super uit. De honden leven in roedels, ze zagen er op zich bijna allemaal prima uit. Maar de kilte die er heerste, en weinige persoonlijke zorg deed mij, en de andere ook, een naar gevoel geven. In Brcko liepen vreselijk veel honden op straat. We zagen een golden retriever voor een winkel staan ‘bedelen’, samen met een andere hond. De winkelier maakte de hond duidelijk hun bezoek niet op prijs te stellen en had een bezem in zijn hand waarmee hij de hond probeerde weg te duwen. Die momenten zou je het liefst uit de auto springen, die honden inladen en mee nemen. Maar dat kan niet. En zo hebben we heel veel honden zien lopen in de straten van Brcko. Wat een droefheid.

Toen we na het bezoek weer in het asiel in Orasje aankwamen was het een chaos. Er was namelijk heel slecht weer over het land getrokken, windstoten en vreselijke regen buien, en die had de partytent en alles wat los lag en zat door het asiel gegooid. Gelukkig was er niets echt stuk en waren alle honden verder prima in orde.

De BBQ was weer een feest. De laatste avond van ons bezoek waren we weer uitgenodigd bij Jusuf en Svjetlana thuis. Het was heel gezellig en we hebben heerlijk gegeten en gedronken. Het was een prachtige afsluiting van de week die we achter de rug hadden.

Donderdag 20 sept zouden we om 19.00 uur in de avond vertrekken. De hondjes die mee zouden gaan waren bekend en waren ‘klaar’ voor de reis. Deze dag zou alleen Lotje nog gebracht worden. Lotje is gevonden door Maurice die als militair geplaatst is in Bosnië. Hij en zijn vriendin hadden SDB het verzoek gedaan om Lotje voor hun mee naar Nederland te nemen. Rond een uur of tien kwam Lotje aan op het asiel. Suze en Fred hebben vanaf toen de zorg voor Lotje op zich genomen omdat ze met hun in de auto terug naar Nederland zou gaan. De dag ging snel. Rond twee uur in de middag ben ik naar het hotel gegaan om wat te slapen want ik liep op mijn tandvlees na drie nachten amper een uur of vier geslapen te hebben. Echt geslapen heb ik niet, maar wat rusten doet een mens ook goed. Ik was nerveus voor de reis terug, zoals gewoonlijk.

We vertrokken een uur later dan gepland omdat één van de honden die mee ging een soort van epileptische aanval kreeg toen we haar in de auto wilde zetten. Gelukkig werd ze daarna weer rustig en heeft ze geen last meer gehad. De reis naar huis is goed verlopen. Geen problemen bij de grenzen en geen enkel probleem met de honden. Wat doen die het toch iedere keer wonderbaarlijk goed de hele reis. Het was weer heerlijk om thuis aan te komen en alle opvanggezinnen en bekende te zien.

Ik vond het weer een heftige reis door alles wat er is gebeurd. Door alle emoties die van hoog naar laag schieten blijf ik het moeilijk vinden. Al zeven jaar ga ik regelmatig op bezoek naar Bosnië. Al zeven jaar ervaar ik emoties en kom ik in situaties die ik nooit had kunnen bedenken, en ik wen er maar niet aan. Maar stoppen kan ik niet meer, de honden zitten in iedere porie, in iedere gedachten en in iedere zucht.....

De plannen voor de volgende grote trip in april 08 zijn zich al een beetje aan het vormen. Een grote sterilisatie campagne in en rond Orasje is waar we naar toe willen gaan werken. SDB is nog lang niet klaar in en met Bosnië !!

Iedereen heel erg bedankt voor de inzet en alle hulp en steun !!

Wilma de Joode

p.s: alle honden die mee zijn gekomen naar Nederland maken het heel goed en we zullen voor allen weer lieve en goede baasjes zoeken.