September 2007
trip naar Bosnië (door Fred)
Voor ons (Suze en ik) begon deze vakantie op zaterdag 8 september.
Ja, vakantie, want dit keer gingen we behalve bikkelen eerst ook nog
even naar Oostenrijk, een paar dagen vakantie houden. Wisten wij veel
dat dat slechts 1 dag zou worden…
De weken ervoor was het zoals gebruikelijk weer druk, allerhande projecten
die nog afgemaakt moesten worden en dan plots staat Bosnië weer
voor de deur.
Suze had gelukkig vrij op vrijdag en die heeft dan ook al veel voor
haar rekening genomen en ik had de rest van de week langer gewerkt zodat
ik vrijdag eerder naar huis kon en bij thuiskomst meteen kon beginnen
met inpakken.
Tussendoor echter eerst nog even naar de Hornbach. Op het laatste moment
nog even kijken voor een compressor. En laten ze nou nog net een mooie
aanbieding hebben met spijkerpistool. Die dus genomen met vast een zooitje
extra spijkers. Kunnen we nog sneller de hondenhokken maken.
En dan nu alles inpakken. De achterbak is al snel vol. Allereerst onze
eigen spullen erin en de gaten volgestouwd met dekens die al een tijd
bij ons in de tuin opgestapeld lagen. Verbazingwekkend hoeveel er toch
maar weer in zo’n kofferbak past.
De volgende ochtend de compressor op de achterbank en ook daar volstouwen
met dekens zodat het van buitenaf haast niet meer verdacht is. Als je
een auto vol met dekens tenminste als niet verdacht beschouwt. Dat gaat
nog wat worden bij de grens…
En dan even een rare sprong. De eerste foto die ik maakte was van die
volgeladen auto bij ons thuis. Het is dan zaterdag, 7 uur 48.
De volgende foto wordt gemaakt op diezelfde dag, om 15 uur 12, kort
nadat ik bijna met gierende banden tot stilstand kwam, midden op een
kruispunt in Oostenrijk, nadat Suze het in ene uitgilde toen ze een
sms las en niet meer reageerde op mijn vraag ‘Wat!?’.
Ik dacht uiteraard het ergste en toen ze daarna nog niet reageerde en
daarna met ‘eerst die andere even lezen want ik geloof dit niet’,
heb ik de auto maar even aan de kant gezet en toen kwam het mooie nieuws.
Uit de sms werd duidelijk dat er een aantal honden uit het asiel van
Tuzla mee genomen waren door enkele van ons, met behulp van de mannen
die daar werkten, en ze waren onderweg naar Orasje.
Lijkt me niet echt nodig om aan te geven hoe we ons voelden. We wilden
uiteraard alles weten maar het interesseert ook niet, de honden zitten
in de auto. Maar we wilden uiteraard wel alles weten!
Suze aan de telefoon en een deel van het verhaal gehoord. Veel vragen
nog maar die worden later wel beantwoord, voorlopig is het geweldig
nieuws.
We waren van plan om wat te gaan drinken en dat deden we alsnog, alleen
nu met meerdere keren uitspraken als ‘onvoorstelbaar’, ‘niet
te geloven’, ‘ze leefden dus nog’, en hoe moeten ze
zich wel niet gevoeld hebben’.
De vakantie kon voor ons eigenlijk al niet meer stuk. En de vakantie
in Oostenrijk moest nog beginnen, maar wat ons betrof mocht hij eigenlijk
ook wel al weer ten einde zijn. We wilden naar het asiel. Zij waren
nu op weg naar het asiel met die honden en wij zaten in het stomme Oostenrijk.
Who needs vacation anyway?
Maar goed, we hadden het mijn ouders beloofd want ‘jullie hebben
ook vakantie nodig’ (schijnbaar) dus probeerden we de honden even
uit onze gedachten te zetten en reden we door naar Graz waar we zouden
proberen een hotel te vinden. Het eerste hotel was vol maar het Ibis-hotel
had nog plaats. Niet zo gek met die prijs, maar tijd om kritisch te
zijn was er niet echt. Wel was het duidelijk dat we de volgende dag
weer zouden gaan rijden naar een ander hotel.
Eerst maar eens wat eten en wat drinken. Een schnitzel en een Edelweiss
en daarna maar een tukkie doen.
9 september.
De volgende dag zijn we op zoek gegaan naar een stukje natuur wat in
de buurt lag en zo kwamen we uit bij de Wildromantische Kesselfall-Klamm
en dat was inderdaad mooi, maar onderwege begonnen we al te denken aan
wat we verder zouden gaan doen want we het begon een beetje te betrekken
en onderweg kwamen we al zoveel honden tegen dat we het toch niet echt
uit ons hoofd konden zetten. En bovendien zaten we toch een beetje met
de grenzen in ons maag. Wat zou handiger zijn, overdag de grens over,
of in het donker?
We besloten vast naar Slovenië te gaan, dan hebben we die grens
maar vast gehad. En dan kunnen we daar altijd nog iets zoeken om te
overnachten. Maar goed, je rijdt maar een heel klein stukje door Slovenië
dus even later zaten we in Kroatië en kwam het idee om de route
van Bihac naar Orasje nog eens over te doen. De route die we vorige
keer reden toen we een aantal pups in de auto hadden en daardoor niet
echt de tijd hadden om van die route te genieten.
Dus werd er een sms gestuurd naar Elvira met de vraag of zij misschien
een hotel daar in de buurt kon regelen. Dat kon en we werden meteen
uitgenodigd om langs te komen en ’s avonds samen te eten. Leuk.
En dus verlieten we die dag niet alleen Oostenrijk maar reden we meteen
door naar Bosnië en wonder boven wonder, totaal geen problemen
bij de grenzen. Overal kwamen we doorheen door alleen maar onze paspoorten
te geven. Soms werd er een blik geworpen in de auto maar dat was het.
Ze zullen wel iets gedacht hebben van ‘niets verdachts, toeristen
die hun eigen dekens meenemen’. Moeten we vaker doen.
En even later zaten we in de tuin bij Elvira en Harry (Hari), te spelen
met Kikki, de dikke rennerd. 1550 kilometer gereden en een gevoel alsof
je thuiskomt.
We hebben vis gegeten in een restaurant dat zij kenden en dat was weer
heerlijk en even daarna gingen we moe maar voldaan een gloednieuw hotel
in, vlak langs de Una, de mooie rivier die daar loopt.
10 september.
We verlieten het hotel na een ontbijtje om half 10 en 1 over half 10
werd de zak met hondenvoer open gemaakt want bij de auto ontmoetten
we een viervoeter. Even knuffelen dus en wat brokjes geven.
Kort daarop reden we naar de dierenwinkel om daar wat spulletjes te
kopen voor alle schatten in het asiel. Meteen ook maar wat hondenkluifjes.
Hij vroeg nog netjes ‘hoeveel’ en toen Suze voor de grap
zei, voor een paar honderd honden, begon hij inderdaad te tellen. 100
van het ene soort, daarna 100 van de andere (niet zeggen dat het het
er wel 1 meer of minder mag zijn, want dan raakt hij de tel kwijt) en
toen hij ook nog met een derde soort wilde beginnen, vonden we het wel
mooi geweest. Van het huis kregen we nog wat extra hondensnoepgoed.
De weg langs de rivier was weer schitterend met veel plaatjes die we
vorige keer ook al gezien hadden, maar nu hadden we er wat meer de tijd
voor. Vooral bij een aantal huizen zijn we even gestopt om met verwondering
te kijken wat de oorlog hier gedaan heeft. Spooksteden noemden we het
al want soms rij je stukken waar je alleen maar kapotgeschoten huizen
tegen komt. Huizen waar de bomen al in groeien met inslagen in de gevels,
de vloeren eruit, alleen nog maar een gevel of zelfs alleen nog maar
een betonnen fundering. Een heel erg indrukwekkend en luguber gezicht.
Maar dan kom je plots een paar kilometer verder en staan daar huizen
alsof er helemaal niets gebeurd is. Maar dan kom je ook weer stukken
grond tegen waar de bordjes staan met ‘mijnen!’ en dan weet
je wel weer genoeg. De huizen zijn dan misschien weer opgebouwd, maar
de oorlog zit nog in het land.
11 september.
Zulk mooi weer als het gisteren was, zo slecht is het deze ochtend.
’s Nachts was het al te horen dat het niet echt mooi weer zou
gaan worden. En inderdaad, het hoosde. En ook op het asiel was het dus
een trieste boel. Het plan is geboren om 50 hokken te gaan maken en
gisteren hebben we vast een tekening gemaakt van hoe de hokken in elkaar
gaan zitten. We hebben hier in ieder geval een frame voor nodig en planken
van 50 en 60 centimeter lang.
Allemaal leuk en aardig, maar nu staan we in de regen dus hoe willen
we dat hier gaan doen?
Gelukkig bleek er echter ook nog een opslagplaats waar we droog zouden
kunnen staan.
Snel met de auto naar de opslagloods wat een enorme ruimte mét
stroom blijkt te zijn.
Al het gereedschap uit de auto en een keukenblok erbij gesleept zodat
we zelfs een zaagtafel op een mooie werkhoogte hebben.
Kort daarop wordt er hout besteld en latjes gehaald en met het hout
dat er al is, beginnen we de eerste hokken bij elkaar te verzamelen.
Kort daarop ligt er bij elkaar verzameld hout voor de ombouw van ongeveer
5 hokken (nog geen vloer of dak). Tijd om ze in elkaar te gaan zetten.
Spijkerpistool erbij. Pang, hmm, best wel dik hout, de spijkers van
3 centimeter zijn duidelijk te kort. De langste er dus in en daarmee
komen we een eind (4 centimeter om precies te zijn).
De profielen besluiten we met schroeven te doen, de planken, die wat
dunner zijn, met het spijkerpistool.
We hebben nu uiteraard wel een vloer nodig waar het geheel op komt
dus het hout van een hok weer gebruikt voor de vloer van het andere
hok.
Om kwart over drie komt de vrachtwagen met hout en even later ligt dat
klaar om verwerkt te worden. Ook hier meteen maar kleine planken van
zagen. Even later is het eigenlijk ook al tijd om te stoppen en voelen
we ons lichaam al behoorlijk. Drie hokken af en we hebben de smaak weer
te pakken.
Spullen een beetje opruimen, boel afsluiten en op naar het asiel.
Vlak voor de ingang staat een politieauto. De zoveelste die we zien.
Volgens mij draait de economie op de snelheidsboetes.
Even later blijkt het echter anders in elkaar te zitten. De politieauto
komt het terrein op en Nevenka blijkt erin te zitten. Ze mist honden
en ze is bang dat ze naar ons asiel zijn gelopen, of wij ze misschien
gezien hebben !!
De politie heeft het aangehoord en verliet even later weer het terrein.
Ik denk dat ze liever op snelheid controleren. Zoals ze zelf al zeiden:
‘Hocu da mi se sklonis s puta dok ne vidim sta se sogada’
wat zoiets betekent als ‘daar zakt mijn broek van af’. (letterlijk
vertaald ‘ik rijd de bumper van mijn auto en sta dan even mooi
voor lul)’
Maar zonder gekheid, de spanning was uiteraard weer te snijden. Het
hakt er behoorlijk in, dit soort gedoe.
De zonsondergang is lang niet zo mooi als de avond ervoor.
12 september.
Begint een stuk vroeger dan de dag ervoor. Om een uur of 6 al, omdat
we om 8 uur bij de opslag in Tuzla zouden zijn om die leeg te gaan halen.
Om half 7 zouden we verzamelen.
De reis verliep voorspoedig en om 8 uur stonden we inderdaad bij de
opslag en begon de enorme klus om al het voer, de manden en vooral de
houten blokhut in de dubbele vrachtwagen te krijgen. In eerste instantie
leek een dubbele vrachtwagen nog wat overdreven, maar het was toch wel
lekker want daarom hoefde we niet zo hoog te laden (lees: te tillen).
En daarna al het voer erop leverde eigenlijk toch wel 2 flink gevulde
laadbakken op.
Al met al een flinke klus die drie uur later was geklaard. Op naar de
opslag in Orasje zodat al het voer eruit kon om vervolgens de hut naar
het asiel te brengen. Maar zoals wel vaker, liep het weer anders. De
vrachtwagen stond bij het asiel en kon z’n draai niet echt vinden.
O ja, vergeet nog het belangrijkste: het redden van Idemo. We reden
het opslagterrein af en moesten daar de U-bocht maken en precies op
dat moment stak er verderop een pup over die meteen bijna werd aangereden.
3 seconden overleg en nog een U-bocht en daar zat Suze op d’r
hurken, een hondje te lokken. Tanja erbij om te voorkomen dat hij/zij
de weg weer op zou rennen en onder onze ogen alsnog aangereden zou worden
en even later zat Idemo, zoals we hem gedoopt hebben bij ons in de auto.
Idemo, wat foenetisch is (wat ook foenetisch is voor fonetisch) voor
‘we gaan/let’s go’. Leek ons een mooie naam. Op de
dag dat wij Tuzla weer een stukje achterlieten…
Maar goed, de vrachtwagen stond dus bij het asiel en alle losse spullen
dus even aan de kant en al het hout er weer uit. Wederom een flinke
klus, die om half 4 geklaard was.
Toen nog even naar de opslag om de rest eruit te gooien en om 10 over
4 was het gebeurd. Mooi de tijd om nog even een hondenhok af te maken.
Nou, nee dus! We waren kapot. Morgen weer. Nu naar huis, douchen, even
snel wat eten en dan naar bed, dit verslag tikken. Negen uur, mooi geweest,
de pc gaat uit.
Waarschijnlijk weer dromen over hoe een hondenhok in elkaar zit…
13 September.
De dag van de negen hokken.
We hadden het plan opgepakt om 8 hondenhokken te maken. Svjetlana had
daar 9 van gemaakt. Nou oké, een mooi streven.
Eerst echter nog even naar het asiel (de hokken zouden we weer in de
opslagloods doen, dat is een ideale plek ervoor) om de honden te knuffelen.
Met onze Idemo ging het een stuk beter, liep lekker rond en was lekker
aan het spelen.
Heerlijk om te zien, en uiteraard weer een stel foto’s gemaakt
van al dat spelende grut.
Daarna snel naar de loods en eerst de hokken afgemaakt die we daarvoor
al deels af hadden. En daarna weer planken bij elkaar zoeken die samen
de juiste maat hadden. Dat kost overigens nog een hoop tijd. We zijn
het gewend om hout te kopen en dat meteen op maat te laten zagen maar
als je hier hout besteld van 1 meter lang, dan krijg je planken die
19,8 centimeter breed zijn bij 1 meter 16, maar ook planken van 31,3
bij 1 meter 5.
En van die eerst kan je dan weer het beste een plank van 50 en een plank
van 60 maken, maar die andere is dan weer 2 planken van 50. En dan moet
je samen een stel hebben dat 45 centimeter is en dat valt dan dus weer
net niet te combineren.
Maar goed, we zijn niet in Nederland dus niet zeuren, zoeken.
Hoe dan ook, vandaag hebben we een hoop gezaagd en bij elkaar gezocht
en in elkaar gezet en uiteindelijk hebben we vandaag bijna 8 hokken
in elkaar gezet (zonder dak, want daarvoor heb je langere planken nodig
en die hebben we nu even niet). Net niet het doel gehaald misschien
maar tussendoor hebben we ook nog even een rek gemaakt voor Jusuf. Hadden
we geen extra ‘opdracht’ gehad, dan hadden we die 8 wel
gered.
Verder zijn we er achter gekomen dat de planken die we hebben gekregen
veel vaker 2x50 oplevert en dat we dus eigenlijk te weinig 60 hebben
dus straks even een nieuwe tekening maken waarbij we het hout beter
kunnen benutten.
Zal er dan ook eens een tekening van maken zodat we die later nog eens
kunnen gebruiken, of kunnen gebruiken als morgen de andere dames ook
komen helpen (als die ons tenminste komen helpen want ik weet niet wat
de bedoeling is. Anders kunnen ze vast setjes bij elkaar zoeken van
de juiste maat).
O ja, tipje, voorzichtig met het oprapen van het hout, want ergens loopt
nog een moederspin van een centimeter of 5, met op haar lichaam een
stuk of 100 kleine spinnetjes. Behoorlijk goor gezicht, maar geen idee
waar ze nu zit…
14 september, de dag van nog meer hondenhokken. Denk groot.
Denk groot slaat overigens op het laatste hok dat we maakten, die was
even een slagje groter dan de rest.
Vanochtend ruim voor de wekker wakker en geen zin meer om te dromen
over Paul de Leeuw en hem uit te leggen waarom ik een hamer in mijn
broekzak had en waarom we al die hondenhokken aan het bouwen waren,
dus een boek erbij gepakt en gaan lezen.
Suze was ook ruim voor de wekker wakker dus even later waren we klaar
en ging de wekker. Maar altijd genoeg te doen, tekening maken van een
hondenhok bijvoorbeeld. Altijd handig om te hebben en om in serie de
hokken te kunnen maken.
Na het ontbijt (blijkbaar honger, 5 boterhammen gegeten waarvan 2 met
omelet) eerst even naar het asiel, even de honden knuffelen en daarna
weer naar de opslag.
Al het gereedschap naar buiten want gisteren hadden we ook al de hele
dag binnen gewerkt in het mooie weer en bovendien kreeg Suze al last
van haar keel wat niet zo gek is met al dat zaagsel wat rond dwarrelt.
Dus al het gereedschap naar buiten, samen met al het hout dat we gisteren
al gezaagd hadden.
En dan maar zoeken naar de juiste combinaties van planken.
De vloer: 50 bij 55,
De zijkant, latjes omhoog, beginnen met een brede 60, dan een 55 en
de rest 50, met een breedte in totaal van 55 plus de dikte van de voor-
en achterkant.
Dan een O-profiel van 50 bij 55, waarvan het bovenste latje plat wordt
gedaan zodat het voorpaneel lekker vastgezet kan worden.
De achterkant, net zo hoog als de hoogte van de achterkant van de zijkant
(50 in principe) en ook 50 breed.
Een lat op de voorkant en 2 aan de zijkanten daarop en een stukje ertussen
aan de bovenkant ervan. (later maar eens een tekening hiervan maken
want dat zegt meer dan 1000 woorden).
Onder de boden balkjes voor de voetjes en ook nog 2 balkjes omhoog aan
de achterkant/binnenkant en aan de bovenkant hiervan balkjes horizontaal
tussen het o-profiel en de lat aan de achterkant.
Uiteindelijk een lijn trekken tussen de voorkant/boven en achterkant/boven
en schuin afzagen (kan zijn dat er kieren blijven, die kan je opvullen
met reststukjes).
En zo zeggende, maakten we vandaag 7 kooien en daarna nog een groot
hok. Allemaal zo goed als af, behalve weer het dak, dat maken ze later
zelf maar als er hout over is.
Suze weer nog even naar het asiel, Wilma en Willeke, die vannacht gekomen
zijn nog even verder met medicamenten uitzoeken en ik het grote hok
verder afmakend. Daarna met Suze naar huis, lekker een hete douche en
straks eten.
15 september.
Deze dag begon klote en had z’n weerslag in de rest van de week.
Roka bleek gestolen te zijn, samen met een pup.
Vloeken en tieren, doodsverwensingen.
Waarom, Wie, hoe?
Het is duidelijk wie het gedaan heeft, of in ieder geval in opdracht
van wie, maar waarom dan die pup? Maar zo dom zal ze toch ook niet zijn,
dat is wel heel erg opvallend, en gezien die pup, zou het toch iemand
anders zijn en is het toeval?
Je kan erover speculeren, maar je komt er niet uit.
Even later gingen we toch weer naar de loods om verder te gaan met
het bouwen van de hokken want veel meer konden we nu niet doen.
Om half 11 kwamen Elvira en Hari al, dus snel weer naar het asiel om
ze op te wachten. Zij hadden toen dezelfde reis achter de rug als die
wij eerder deze week hebben gereden en dat is best wel pittig. Ook voor
de honden uiteraard die ze bij zich hadden.
Jusuf was samen met de man die ook geholpen had om het asiel leeg te
halen bezig met het storten van beton om daar in de toekomst een paar
grote hondenhokken op te kunnen zetten.
Maar goed, ons werk wachtte ook weer, dus weer terug naar de loods om
verder te gaan met de hondenhokken…
En tussendoor even terug naar het asiel voor de lunch en daarna weer
naar de loods. (o ja, ook nog even naar de zagerij waar we het hout
afgenomen hebben om daar foto’s te maken).
Tot slot nog 1 keer naar het asiel om te helpen met het verversen van
de waterbakken en nog wat foto’s te maken van de honden en daarna
naar het hotel om op te frissen en klaar te maken voor het eten.
Meteen ook even een groepsfoto laten maken want dit was het laatste
moment dat we er allemaal waren.
Na het eten hebben we afscheid genomen van Tanja, Marco en Veerle. Zij
gaan vannacht weer naar huis.
16 september.
Ontbijt om 7 uur want om half 8 willen we rijden. Elvira, Hari, Suze,
Wilma en ik gaan naar Breza om daar te kletsen met een aantal mensen
en te kijken naar een stuk grond waarop wellicht ook een asiel gebouwd
kan worden.
De gesprekken worden gehouden bij een hotel in een voorstad van Sarajevo
maar die mis ik een beetje, ik heb in die tijd met Hari zitten kletsen
die het ook niet helemaal volgde en daarna dus op naar 2 stukken grond
die een eigenaar ons wilde geven. Dit naar aanleiding van een slachtpartij
in die plaats waar een aantal mensen behoorlijk van getraumatiseerd
zijn.
De grond zou geschonken worden, de rest van de investering zouden we/ze
dan zelf moeten doen.
De investering bij het eerste stuk grond zou een skilift moeten zijn,
want de grond daar liep zo steil dat je er beter een zwarte piste van
kon maken. Als een pup 1 keer zou struikelen zou het meteen 100 meter
naar beneden rollen. Dat was niet zo geschikt, zeg maar.
Het tweede stuk grond was gaaf, maar de weg erheen was weer een ramp.
Daar zou je nooit kunnen komen met een normale auto, laat staan in de
winter.
Hierna nog wat drinken en nakletsen en toen kwam het moment om weer
terug te gaan naar Orasje en dus namen we afscheid van Hari en Elvira
die nog het hele eind naar Bihac moesten rijden. Maar goed, wij waren
ook nog niet thuis.
We besloten nog even langs het asiel te rijden om te kijken of alles
er goed uitzag.
Bij het oprijden van het terrein zagen we 2 vossen. De eerste stond
al op de weg en rende weg, de anders stak over en liep het veld in.
Je moet er niet aan denken, maar de verdwenen pup liep soms ook buiten
het asiel omdat hij door het hek kon kruipen. De vos zou toch niet…?
Om 11 uur waren we in het hotel en waren we kapot. Iets van 350 kilometer
gereden waarschijnlijk, met een gemiddelde van 50. Snel slapen en hopen
dat er niets gebeurd is op het asiel.
17 september.
Maar er is dus wel iets gebeurd. Dachten we juist een verklaring te
hebben voor het verdwenen pupje, vannacht bleek de pup teruggebracht
te zijn, en de 2 herders, Anna en Venka, waarvoor we juist een extra
groot huis hadden gemaakt, gejat te zijn. Kutzooi!
Verder geen woorden voor.
Tijd om je te storten op de hondenhuizen en de spijkers wat harder
erin te slaan als normaal…
Omdat ik al een paar tekeningen gemaakt had en dat al niet mee valt
en we toch steeds weer staan te kijken hoe een huis in elkaar gezet
moet worden, heb ik bij een hok steeds tussenfoto’s genomen zodat
ik hier later nog eens wat mee kan doen.
En ook hier merk je weer dat het niet meevalt om het foutloos te doen
want tussendoor maak ik ook weer een denkfout, maar dit weer hersteld
(maar nu zijn er dus foute tussenfoto’s haha).
Daarna kwam iedereen (Cokkie, Iris, Lilian, Willeke en Wilma) naar
de loods om de hokken die we al af hadden te verven. En dat ziet er
dan best wel mooi uit!
En tot slot weer naar het asiel en geprobeerd de blokhut te inventariseren.
Hoeveel palen zijn er nou eigenlijk, en hoe lang zijn ze, en hoe zien
de verbindingsstukken eruit, en hoe zit het met de nummering die er
bij sommige nog op zit (en erger, bij sommige niet meer).
Want als we in april de hut in elkaar gaan zetten, dan is het wel handig
om een beetje te weten wat we hebben, of juist niet, en hoe hij in elkaar
moet.
Nog even knuffelen met de honden, Jusuf mij de laatste plannen laten
vertellen (beton storten voor nieuwe hokken, magazijn metselen (scheelt
honderden euro’s huur, en goedkoper dan een zeecontainer kopen).
In de hotelbar hebben we het gehad over posten, wel of niet. En gezien
de ervaringen van de laatste dagen werd dat dus een ja. Het zal toch
niet gebeuren dat er nog meer verdwijnen zonder dat we er iets tegen
doen?
Wilma en Cokkie eerst, Suze en ik daarna.
Samen erheen, fototoestel uitgelegd, zij de lamp en wij weer weg, wekker
om kwart over drie en ze aflossen.
Bij hun niets gebeurd. Wel een vos gezien, bij ons niets gebeurd. Honden
slaan aan, je herkent geluiden van vrachtwagens, kraakhelder, sterren,
geen maan. Donker. Steeds sluimeren maar aan het eind werden de honden
stil en vielen we in een diepe slaap en stond Jusuf in ene naast ons.
18 september.
Gutemorgen!
Jusuf naast ons. Even bijgekletst en daarna naar het hotel, mooie tijd
voor het ontbijt.
Daarna naar winkel voor beits. Door naar asiel, alles even bekijken
en door naar loods. Het hout was zo goed als op, een hoop hokken gemaakt,
allemaal zonder dak. Naar houtfabriek met Suze en Jusuf en hout besteld.
In de tussentijd met een scherp mes in karton gesneden. Het idee was
namelijk een sjabloon te maken waarmee we, met een verfspuit, het SDB-logo
op de hokken konden spuiten. Dat plan viel echter in het water. En gelijkertijd
dus wachten op het hout. En dat kwam. Een flinke lading. Heel flinke
lading. Alsof we nog niet genoeg gesjouwd hadden.
De dames zijn trouwens verder gegaan met het verven van de hokken, werd
ook steeds mooier.
Volgens de auto was de buitentemperatuur 31,5 gragen, erg benauwd en
warm, morgen regen. Sjvetlana naar huis, omkleden, wij Svjetlana thuis
ophalen na ook even opgefrist te zijn. Even met de hondjes knuffelen
bij Svjetlana thuis en daarna naar Brcko, kijken hoe daar het asiel
eruitziet.
Ziet er triest uit. Kunnen niet anders zeggen, als het Engelse asiel
dat in Ljubliana werd getoond op een dia. Te mooi. Te schoon, te saai.
Maar goed, voor de honden is het misschien prima, geen idee.
En toen barste in de verte het noodweer los. Constant flitsen en voor
de ergste bui weer in de auto. Onderweg schade van storm en ook op het
asiel flinke plassen, de party-tent verbogen en uit z’n voegen.
Svjetlana thuisgebracht, wij eten en nu slapen (half 9) om straks af
te gaan lossen.
Truste.
19 september,
Weer redelijk onrustig geslapen maar wel geslapen. Als een geoliede
machine eruit bij de wekker, aankleden, aflossen. Regenachtig, stuk
kouder.
Niets gebeurd.
Jusuf dit keer wel aan zien/horen komen. De honden waren rustiger en
sloegen alleen aan als het nodig leek te zijn. Beter.
Daarna naar de loods, proberen alle daken af te maken.
Ook hier was het een natte boel, regen wat onder de deur door naar binnen
komt en door het dak. Het sjabloon van het SDB-logo bleek doorweekt
en niet meer bruikbaar. Thuis misschien maar eens iets voor maken wat
we kunnen hergebruiken.
Tussendoor naar het asiel ivm eten en Suze helpen met chippen. Ik in
tussentijd verder met daken, Wilma verder met schilderen. En natuurlijk
weer inventarisatie ivm blokhut. Blijft raadsel, leuk.
Daken redelijk gelukt, ik geloof op 1 na allemaal een dak boven hun
hoofd. 26 in de loods, 1 al op het asiel.
Jusuf komt langs. Om 6 uur stoppen, want om half 7 worden we bij hun
verwacht voor het eten.
Al het gereedschap al in de auto bij reservewiel en veel spullen klaar
om hier te laten. Zoveel mogelijk ruimte houden dus voor de honden.
De bbq was weer heerlijk, super gezellig, ook de hulp die met Jusuf
het beton aan het storten is was erbij (Mego) en ja, een geweldige avond
met heerlijk eten. Bedankt!
En daarna Wilma en Cokkie weer posten en wij snel slapen en hun ’s
nachts weer afgewisseld.
20 september.
Ook deze nacht weer niets gebeurd hoewel Wilma en Cokkie aan de andere
kant van het asiel in de verte wel autolichten hebben gezien.
Vandaag kwam Lotje, gebracht door 2 militairen die gelegerd zijn in
Lot.
Wij zouden Lotje meenemen naar Nederland maar omdat we haar niet op
het asiel wilde laten hebben we haar meegenomen naar de hotelkamer om
daar een paar uur te gaan slapen voordat we de reis naar huis zouden
gaan maken. De eerste uren is ze in haar bench gebleven maar daarna
kwam ze er toch even uit. Toen het daarna wat enger werd, ging ze er
uit zichzelf weer in.
Spullen inladen en op naar het asiel. Daar nog een nare situatie met
Jackie die een epileptische aanval leek te krijgen.
En daarna de reis die erg voorspoedig verliep. Geen gedoe bij de grenzen,
overal konden we doorrijden door alleen maar onze passen te laten zien.
Zo hoort het.
21 september.
Om iets over 11 uur waren we in Herwijnen. Soep!
O ja, en honden natuurlijk.
En om 2 uur waren we weer in Zaandam.
En nu is het een dag later, een uur of 11 ’s avonds en wil ik
mijn bed in, dus raffel ik dit verslag een beetje af.
Het was weer een bizarre week. Een week waarin we 27 hokken hebben gebouwd
en waarin we heel veel bagage achter hebben gelaten bij Jusuf en Svjetlana
zodat we meer ruimte op de terugreis hadden voor de honden en omdat
we dat in april volgend jaar vast weer nodig hebben want we komen terug!
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En elke trip dat ik naar Bosnië ga, merk ik weer dat ik wel wat
woorden weet, maar veel toch ook weer ben vergeten. En in elke trip
leer je weer meer nieuwe woorden (die je vervolgens waarschijnlijk ook
weer deels vergeet.
Wat doen we daaraan? We maken er een verhaal van, en lezen dat gewoon
nog eens door vlak voordat we weer naar Bosnië gaan…
Een beetje Bosnisch voor beginners:
Stel, je komt aan in een dorpje dat volgens jou “AEPBEHTA”
heet. Dan moet je bedenken dat het er in het cyrillisch staat en dat
je blijkbaar in Derventa loopt.
Welkom in Bosnië, welkom bij de eerste les.
Na een tijdje rondlopen krijg je ongetwijfeld een keertje honger, en
om te voorkomen dat je niets meer eet totdat je weer in Oostenrijk aankomt,
hier vast een manier om je tegemoet te komen.
Zoek iets met een bord ‘restauran’ op de muur. De kans is
dan groot dat je een restaurant hebt gevonden.
Staat er op de deur ‘guraj’ dan wordt hier bedoeld dat je
moet duwen, staat er ‘vuci’, dan trekken. Uiteraard is het
mogelijk dit precies verkeerd om te doen, dan weten ze waarschijnlijk
meteen dat je toerist bent en staan ze ook niet zo te kijken bij de
rest van wat je uit gaat spoken.
Eenmaal binnen zeg je [dobber dan] (ik zal het fonetisch weergeven,
want hoe het in het woordenboek staat zegt niet zo veel als je het vervolgens
verkeerd uitspreekt. De kans is groot dat je dan iemand ongewild uitscheld).
Met [dobber dan] zeg je simpelweg gedag.
Als de ander erg blij is met je bezoek, kan het zijn dat hij iets zegt
als [dobber doslie], oftewel ‘welkom’.
Eenmaal aan tafel zal er wel een menukaart liggen met waarschijnlijk
lekkere dingen, maar het is dan wel handig om te weten wat je besteld.
Tenzij je natuurlijk van gokken houdt, dan kies je blind iets. Wil je
toch iets meer zekerheid, dan zoek je bijvoorbeeld naar iets dat lijkt
op ‘piletine na zaru’ of ‘pileci file na zaru’,
dan heb je grote kans dat je een soort krentenbollendeeg-broodje krijgt
met daarop kipfilet. Erg lekker.
Als hij daarop met z’n hoofd schudt, heb je kans dat het er niet
meer is en als hij dan iets zegt wat lijkt op ‘ik heb nog wel
een [se wap tsjie tsjie], dan kan je dat ook gerust nemen. Dat zijn
een soort gehaktrolletjes.
Hou je meer van een ei, kies dan voor een [sjasje], maar zit je in een
visrestaurant, dan heb je die waarschijnlijk niet (tenzij misschien
als steur, maar hoe dat heet, weet ik nog even niet), dan heb je namelijk
meer [riebe] oftewel vis. Andere mogelijkheden zijn [palatsjienke sa
zetsjer] wat zoiets betekent als pannenkoek met suiker en zo kan je
allerlei andere variaties verzinnen als je bedenkt dat [sa] ‘met’
betekent. Zo bestel je met [piltser sa sir] of [gljieba sa sir] een
paddenstoel met kaas, met [mesnietsja sa votsjè] een slagerij
met een fruit (hier wordt het redelijk duidelijk dat je een toerist
bent) en tot slot met [pievo sa slak] een biertje met slagroom. Mocht
je zelf nog meer willen combineren, dan kan dat met [tsjaai] wat staat
voor thee, [met] wat niet staat voor ‘met’, maar voor honing,
[sir] voor kaas en [soenka] voor ham.
Daarbij drink je dan een lekker glaasje [sok] (een glaasje sap).
Mocht je zover zijn dat je weer verder wilt gaan, dan kun je de rekening
vragen door de [ratsjoen] te vragen en daarbij een vragende blik te
trekken.
Waarschijnlijk wil hij weten waar je vandaan komt, in dit geval begin
je gewoon in het Nederlands te kletsen (weet hij meteen dat je Bosnisch
nog maar zozo is) en zeg je het woord Nederland een paar keer in die
zin. Hij weet dan genoeg en begint waarschijnlijk alsnog een heel verhaal
in het Bosnisch.
Tijd om verder te gaan naar de volgende plaats. Bijvoorbeeld naar die
plaats met een driehoekje in de naam, en een omgekeerde N en zo’n
teken dat je vroeger bij wiskunde had. Grote kans dat de ober iets als
[sjretan poet] zegt. Niet bang worden dat hij je nog een keer geld probeert
af te troggelen, hij wenst je dan een goede reis.
[Soetra], oftewel ‘Morgen’ les 2.
[dobber dan], [dobber doslie] bij les 2.
We beginnen vandaag weer [polaka], oftewel ‘Rustig aan’
en vandaag gaan we naar het asiel. Hier lopen uiteraard veel [pasie],
‘honden’. Kijk die daar, dat is een lieve hond: [dobber
pas], maar voor die moet je een beetje uitkijken, dat is een [loeda
pas].
Sommige zijn klein, [male], andere zijn groot [welika] of [weliko],
afhankelijk of het een teef of reu is.
Bosnisch, Les 3.
Als er iemand voor de auto springt en je vraagt te stoppen, dan kan
het zijn dat hij de weg probeert te vragen. Als er echter ‘policija’
op de zijkant van de auto staat, dan heb je grote kans dat zijn vraag
(‘paspoort/rijbewijs/groene kaart’) je geld gaat kosten.
Bosnië heeft ongeveer 4 en een half miljoen inwoners en minstens
de helft ervan lijkt politieagent te zijn en houdt zich bezig met radarcontroles.
Als je in een plaatsje komt dat [controlo radarski] heet, dan is dit
waarschijnlijk een onderbord en wordt je gewaarschuwd voor een mogelijk
aankomende radarcontrole.
De kans is echter groot dat je niet gewaarschuwd wordt en dat er plots
een stopbord vanachter een boom komt. In de stad rij je dan ook maximaal
50, buiten de bebouwde kom 90 (als de weg het toelaat) en op de snelweg
130 (geloof ik, je merkt het vanzelf als het niet klopt). Verder gordel
om, en lichten aan. En groene kaart meenemen, daar wordt ook nog wel
eens naar gevraagd. Overigens kom je Bosnië niet in met een identiteitskaart,
wel met een paspoort.
Bij de stoplichten [semavoor] gaan we links [ljiejebo] en bij de volgende
gaan we rechts [desno],
Bij een drinktentje nemen we even een [sok] en daarna nog even naar
het toilet. Ben je een mannetje, dan zoek je de “muški”,
ben je een vrouwtje, dan neem je de “ženski”.
Vanuit de auto zie je onderweg natuurlijk van alles. Op dat ene paaltje
zie je een vogeltje [petietsa] en in de lucht een roofvogel dat je waarschijnlijk
het beste aan kan duiden als een ‘groot vogeltje’ oftewel
een ‘ptietsa welika’, maar in het echt heet zo’n beest
een [petietsa krebliewietsa].
Langs de weg zie je soms bordjes staan met ‘pazi – mine’,
dan moet je uitkijken, want dan liggen er nog mijnen in de grond. Voor
de zekerheid ook maar even in het cyrillisch want die kom je ook nog
wel eens tegen: “???? – ????”
Maar terug naar de leukere dingen die je tegenkomt.
Bij de bakker [pekara] zie je dichtbij [bliezoe] misschien [mosjda]
zelfs wel een duif [koloeb]. En zoniet, dat is jammer [toosje sjteta].
Maar uh, ik denk dat hierin zo’n beetje wel alle woorden staan
die ik geleerd hebt, ik denk dat dit wel weer even genoeg is [dosta],
de rest van de woorden leer je maar in Bosnië zelf. En vul dit
verslag gerust aan!
Tot ziens! [dovidensja] of [tsjauw] van het italiaanse ciao.
En tot slot nog eens de geleerde woorden met de officiële spelling:
Restaurant - restòran
Duwen - guraj
Trekken - vuci
Goedendag! – dober dan!
Welkom – (tegen meerderen) dobro došli!, (tegen 1 persoon)
dobro dòšao!
Kip (gebraden) - pile
Ei – (enkelvoud) jaje, (meervoud) jaja
Vis - riba
Pannenkoek - palacìnka
Met - sa
Suiker - šecer
Paddenstoel - gljiva
Kaas - sir
Slager – mesar
Slagerij - mèsnica
Aardbei – geen idee. We bestelden een iets met [votsje] waarbij
we aardbeien kregen, maar voce blijkt fruit te zijn.
Bier - pivo
Slagroom - šlag
Thee - caj
Honing - med
Kaas - sir
Ham - šunka
Sap - sok
Rekening - racun
Goede reis! – sretan put!
Rustig - pòlako
Honden - psi (mv)
Hond – pas (enkelvoud)
Brave - dobar
Valse – ljut (boos)
Klein - mali
Groot - velik
Politie - policija
Radarcontrole – geen idee, maar je herkent het als je het ziet
stoplichten - semàfor
links - lìjevo
rechts - desno
heren (toilet) - muški
vrouwen (toilet) - ženski
vogel – ptica
roofvogel – ptica gràbljivica
bakker - pekara
misschien - možda
dichtbij - blizu
duif – golub
genoeg - dosta
jammer (dat is jammer) – to je šteta
tot ziens! – do vidènja
|